Mühərrikli Klapan Nədir?

Mühərrikli klapan, mexaniki təchizat sistemlərində suyun axınını avtomatik olaraq idarə etmək üçün istifadə olunan idarəedici klapandır.

Bu klapanlar elektrik mühərriki və ya ötürücü vasitəsilə açılıb-bağlanır.

Mühərrikli klapanlar xüsusilə aşağıdakı sistemlərdə istifadə olunur:

• mərkəzi istilik sistemləri
• döşəmədən istilik sistemləri
• fankoil sistemləri
• çiller sistemləri
• klima mərkəzləri

Bu sistemlərdə klapan avtomatlaşdırma sayəsində temperatur və sərf nəzarətini təmin edir.

Mühərrikli Klapan Necə İşləyir?

Mühərrikli klapanlar iki əsas hissədən ibarətdir:

1️⃣ klapan gövdəsi
2️⃣ ötürücü (mühərrik)

Sistemdən gələn siqnal sayəsində ötürücü klapanı açır və ya bağlayır.

İdarəetmə siqnalı adətən aşağıdakı cihazlardan gəlir:

• otaq termostatı
• bina avtomatlaşdırma sistemi
• temperatur sensorları

Bu sayədə sistem avtomatik olaraq idarə olunur.

Mühərrikli Klapan Növləri

Mühərrikli klapanlar istifadə məqsədinə görə fərqli tiplərdə ola bilər.

2 Yollu Mühərrikli Klapan

Suyun axınını tamamilə açır və ya bağlayır.

Adətən aşağıdakı sistemlərdə istifadə olunur:

• fankoil sistemləri
• radiator sistemləri
• klima mərkəzləri

3 Yollu Mühərrikli Klapan

Suyun axınını yönləndirmək və ya qarışdırmaq üçün istifadə olunur.

İstifadə sahələri:

• döşəmədən istilik sistemləri
• qazan sistemləri
• çiller sistemləri

Mühərrikli Klapan Seçim Kriteriyaları

Mühərrikli klapan seçimi edilərkən bir çox amil nəzərə alınmalıdır.

1️⃣ Sərf (Flow Rate)

Klapan seçimində ilk hesablanması lazım olan dəyər sərfdir.

Sərf hesablama düsturu:

Q = 0.86 × P / ΔT

Q = sərf (m³/h)
P = istilik yükü (kW)
ΔT = temperatur fərqi

Bu hesablamanın nəticəsində sistemdə dövr edən su miqdarı müəyyən olunur.

2️⃣ Kv Dəyəri

Mühərrikli klapanlarda ən vacib parametrlərdən biri Kv dəyəridir.

Kv dəyəri aşağıdakı düsturla hesablanır:

Kv = Q / √ΔP

Q = sərf
ΔP = klapan üzərindəki təzyiq fərqi

Bu dəyər klapan tutumunu müəyyən edir.

3️⃣ Klapan Diametri

Klapan diametri təchizat boru diametrinə uyğun seçilməlidir.

Ən geniş yayılmış diametrlər:

• DN15
• DN20
• DN25
• DN32
• DN40

Yanlış diametr seçimi sistemin səmərəliliyini azalda bilər.

4️⃣ Təzyiq Sinfi

Mühərrikli klapanlar müəyyən təzyiq dəyərlərində işləyir.

HVAC sistemlərində adətən:

PN16

təzyiq sinfi üstünlük təşkil edir.

5️⃣ Ötürücü Tipi

Mühərrikli klapanlarda ötürücü seçimi çox vacibdir.

Ötürücülər aşağıdakı siqnallarla işləyə bilər:

• aç-bağla nəzarəti
• 0–10V nəzarəti
• 3 nöqtəli nəzarət

Bina avtomatlaşdırma sisteminə uyğun ötürücü seçilməlidir.

Mühərrikli Klapan Markaları

Mexaniki təchizat sektorunda bir çox keyfiyyətli mühərrikli klapan istehsalçısı mövcuddur.

Ən çox istifadə olunan markalar bunlardır:

Danfoss Mühərrikli Klapanları

Danfoss HVAC idarəetmə avadanlıqlarında dünya liderlərindən biridir.

Siemens Mühərrikli Klapanları

Siemens avtomatlaşdırma sistemləri ilə uyğun mühərrikli klapanlar istehsal edir.

Honeywell Mühərrikli Klapanları

Honeywell xüsusilə yaşayış və kommersiya sistemlərində geniş istifadə olunur.

Caleffi Mühərrikli Klapanları

İtalyan istehsalçı Caleffi hidronik sistemlərdə keyfiyyətli məhsulları ilə tanınır.

ESBE Mühərrikli Klapanları

Döşəmədən istilik və qarışdırma sistemlərində tez-tez istifadə olunan markadır.

Mühərrikli Klapan Harada İstifadə Olunur?

Mühərrikli klapanlar bir çox fərqli sistemdə istifadə oluna bilər.

Əsas istifadə sahələri:

• döşəmədən istilik sistemləri
• fankoil sistemləri
• qazanxanalar
• çiller sistemləri
• klima mərkəzləri

Bu sistemlərdə klapan temperatur və sərf nəzarətini təmin edir.

Mühərrikli Klapan Seçimində Edilən Səhvlər

Sahədə ən çox edilən səhvlər bunlardır:

• yanlış Kv dəyəri seçimi
• boru diametrinə uyğun klapan seçilməməsi
• yanlış ötürücü tipi
• təzyiq fərqinin hesablanmaması

Bu səhvlər sistemin performansına ciddi şəkildə təsir edə bilər.

Mühərrikli Klapan yoxsa Termostatik Klapan?

Bəzi sistemlərdə mühərrikli klapan əvəzinə termostatik klapan istifadə oluna bilər.

Ancaq böyük sistemlərdə adətən mühərrikli klapan üstünlük təşkil edir.

Çünki:

• avtomatlaşdırma sistemləri ilə işləyə bilər
• daha dəqiq nəzarət təmin edir
• mərkəzi idarəetmə mümkündür.

Nəticə

Mühərrikli klapan seçimi mexaniki təchizat sistemlərinin səmərəli işləməsi üçün olduqca vacibdir.

Düzgün seçim edilərkən aşağıdakı amillər nəzərə alınmalıdır:

• sərf hesablaması
• Kv dəyəri
• klapan diametri
• təzyiq sinfi
• ötürücü tipi

Bu meyarlara görə seçilmiş mühərrikli klapan sistemi daha səmərəli və təhlükəsiz edir.