Yeni Üyelere Özel 100 TL İNDİRİM KUPONU!
Hesabım
Sepetim
Genleşme tankı (expansion vessel), ısıtma sistemlerinde (kombi, kazan, kalorifer tesisatı) ve bazı hidrofor/kapalı devre su sistemlerinde basıncı dengede tutan kritik bir parçadır. Kullanıcıların Google’da en sık sorduğu soru da net:
“Genleşme tankı havası kaç bar olmalı?”
Cevap tek cümleyle söylenebilir gibi görünse de, doğru ayar sistemin türüne, binanın yüksekliğine ve çalışma basıncına göre değişir. Bu yüzden “1 bar yap geç” yaklaşımı bazı evlerde işe yararken bazı tesisatlarda emniyet ventili su atmasına, bazen de basıncın sürekli düşmesine yol açar.
Aşağıda, kombi/kalorifer ve hidrofor senaryolarını ayrı ayrı ele alıp, doğru bar değerini nasıl bulacağınızı ve adım adım ayarı göstereceğim.
Genleşme tankının içinde kauçuk bir membran (diyafram) bulunur.
Membranın bir tarafı tesisat suyu
Diğer tarafı hava/azot ile doludur.
Tankın “hava tarafındaki” basınca ön basınç (precharge) denir. Bu değer doğru değilse, tank görevini yapamaz:
Hava düşükse → tank çabuk “suya dolar”, genleşmeyi karşılayamaz → basınç yükselir, ventilden su atar
Hava yüksekse → su tanka zor girer → basınç dalgalanır, petekler ses yapar, sistem dengesizleşir
0,8 – 1,2 bar (çok yaygın konutlar)
Çoğu apartman dairesinde pratikte hedef: 1,0 bar (tank havası, sistem boşken)
Genleşme tankı hava basıncı, hidroforun devreye girme basıncından (cut-in) genelde 0,1 – 0,2 bar daha düşük ayarlanır.
Örnek: Hidrofor 2,0 bar’da çalışmaya başlıyorsa → tank havası 1,8 – 1,9 bar gibi.
Ama dur: Bu değerleri “körü körüne” yapmadan önce en kritik kuralı bilmek gerekiyor.
Kullanıcıların yaptığı en büyük hata:
Tesisat basıncı varken siboptan ölçüm yapmak.
Tesisatta su basıncı varken, membran sıkışır ve manometre yanıltır.
Doğru ölçüm/ayar için:
Kombiyi kapat
Soğumasını bekle (mümkünse)
Tesisat suyunu 0 bar seviyesine indir (en azından basıncı boşalt)
Tank havası ancak sistem basıncı sıfıra yakınken doğru okunur.
Genleşme tankı havası: 1,0 bar
Kombi soğukken tesisat su basıncı: genelde 1,2 – 1,5 bar aralığında tutulur (kombi markasına göre değişebilir)
Buradaki mantık:
Tank havası (precharge) ≈ tesisatın minimum soğuk basıncına yakın olmalı
Çok düşük olursa tank hemen dolar
Çok yüksek olursa tank suyu “kabul etmez”
Eğer daire yüksek kotta ise veya sistem basıncı doğal olarak daha yüksek ayarlanıyorsa, tank havası da buna yakın seçilir.
Pratik yaklaşım:
Soğuk sistem çalışma basıncı hedefiniz 1,5 bar ise
→ tank havası 1,3 – 1,5 bar bandında düşünülür (sistem boşken ölçülerek)
Not: Çok katlı binalarda “herkese 1 bar” bazen yetersiz kalır. Çünkü statik basınç ihtiyacı artar.
Hidrofor tarafında iş, kombiden daha “ayar” işidir. Çünkü burada basınç şalteri (press control / switch) devreye girer.
Tank havası = devreye girme basıncından 0,1 – 0,2 bar düşük
Hidrofor devreye girme: 2,0 bar
Hidrofor durma: 3,0 bar
Tank havası: 1,8 – 1,9 bar
Bu ayar sayesinde:
Musluk açıldığında tank suyu daha verimli verir
Pompa “sık devreye gir-çık” yapmaz
Konfor artar, enerji tüketimi düşer
Hidrofor sistemlerinde Nema, Wates, Wenta gibi markaların tanklarında da mantık aynıdır; önemli olan tankın doğru litre seçimi ve doğru precharge ayarıdır.
Aşağıdaki şikâyetler sende varsa, genleşme tankı havası yanlış olabilir (ya da membran arızalıdır):
Isınma sırasında basınç hızla yükselir
2,5–3 bar civarı ventilden su damlar/atar
Soğuyunca basınç çok düşer
Muhtemel sebepler:
Tank havası çok düşük
Tankın havası kaçmış
Membran yırtılmış (tank “su dolu” kalmış)
Kombiye sık sık su basıyorsun
Peteklerde hava yapıyor
Manometre 0,5 bar altına düşüyor
Muhtemel sebepler:
Tank havası aşırı yüksek (su tanka giremiyor)
Tesisatta kaçak da olabilir (kaçak ihtimali ayrıca kontrol edilir)
Musluk aç/kapa yapınca basınç oynuyor
Pompa sık devreye giriyor (hidrofor)
Muhtemel sebepler:
Tank havası yanlış
Tank küçük seçilmiş
Hidrofor şalter ayarı uyumsuz
Lastik şişirme manometresi (otomobil tipi)
Ayak pompası veya kompresör (kontrollü)
Bir bez / küçük kap (su boşaltma için)
Kombiyi kapat, mümkünse fişten çıkar
Tesisat soğusun (çok sıcak sistemde işlem risklidir)
Kombi altında su doldurma musluğunu kapat
Radyatör purjöründen veya tesisat tahliye noktasından su basıncını düşür → manometreyi 0 bar civarına indir
Genleşme tankı sibobuna manometreyi tak
Okuduğun değer:
0,3 – 0,5 bar gibi düşükse → hava bas
2 bar gibi yüksekse → siboptan az hava indir
Hedef: çoğu konutta 1,0 bar
Sonra tesisata su bas → soğukta genelde 1,2 – 1,5 bar
Çalıştır ve ısınma sırasında basınç artışını izle:
Normalde artış kontrollü olmalı
2,5–3 bar’a fırlıyorsa tank hala görev yapmıyor olabilir (membran arızası ihtimali)
Pompayı kapat
Sistemdeki su basıncını boşalt (bir musluğu açarak)
Tank sibobundan hava basıncını ölç
Hidrofor devreye girme basıncını biliyorsan:
Devreye girme 2,0 bar ise → tank 1,8–1,9 bar
Pompayı aç, musluğu aç-kapat yap, devre davranışını izle:
Pompa çok sık çalışıyorsa → tank küçük veya basınç yanlış olabilir
Siboba bastığında:
Hava değil su geliyorsa → membran patlak demektir
Bu durumda hava basmak çözmez; tank değişmelidir.
Hava tarafı düşükse tank zamanla dolar. Sistemi boşaltmadan doğru ayarı tutturamazsın.
Özellikle:
Büyük metrekare
Çok petek
Yüksek sıcaklıkta çalışma
Yerden ısıtma + radyatör karma sistem
gibi durumlarda küçük tank basınç dalgalanması yapar.
Bu çok aranan bir kafa karışıklığı:
Tank havası (precharge): Tankın hava tarafındaki basınç (sistem boşken ölçülür)
Tesisat su basıncı: Kombi manometresinde gördüğün (sistem doluyken)
Örnek:
Tank havası: 1,0 bar (sistem boşken)
Tesisat basıncı: 1,3 bar (soğuk) → 1,8 bar (sıcak)
Bu gayet normal bir senaryodur.
POMEKA tarafında genleşme tankı satışı/uygulamasında en kritik konu şu üçlüdür:
Doğru litre seçimi (sistemin su hacmine göre)
Doğru ön basınç ayarı (yukarıdaki kurallarla)
Doğru montaj (yanlış bağlantı, arızayı hızlandırır)
Nema, Wates ve Wenta gibi markalarda kalite ve ürün gamı değişse de, ayar mantığı evrenseldir:
Kombi/kalorifer: çoğunlukla 1,0 bar hedef
Hidrofor: cut-in’den 0,1–0,2 bar düşük
Tank suyla dolar, genleşmeyi karşılayamaz. Kombide basınç hızlı yükselir, ventilden su atar.
Kombi için çoğu evde 1,0 bar iyi başlangıçtır. Hidrofor için devreye girme basıncından 0,1–0,2 bar düşük ayarlanır.
Tank havası sistem boşken ölçülür; kombinin çalışma basıncıyla karıştırma. Sisteminiz 2 bar soğuk çalışıyorsa tank hedefi de buna yakın belirlenmelidir.
Membran yırtıktır; tank değişmelidir.
Kombi/kalorifer (standart daire): Genleşme tankı havası çoğu zaman 1,0 bar
Yüksek kat / farklı basınç ihtiyacı: Soğuk çalışma basıncına yakın, genelde 1,0–1,5 bar bandı (sistem boşken ayarlanır)
Hidrofor: Devreye girme basıncından 0,1–0,2 bar düşük
Eğer basınç hâlâ anormal yükseliyor, ventilden su atıyor veya siboptan su geliyorsa: tankın membranı arızalı olabilir ve değişim gerekebilir.
