Nasoslarda Kavitasiya Nədir?

1. Giriş – Nasos Sistemlərində Kavitasiya Əhəmiyyəti

Kavitasiya, maye ötürülməsində istifadə olunan nasoslarda performans azalmasının ən ciddi səbəblərindən biridir.
Sadə dillə desək, nasos daxilində təzyiq mayenin buxarlanma təzyiqindən aşağı düşdükdə buxar qabarcıqları yaranır və yüksək təzyiqli zonalarda partlayır.

Bu partlayışlar metal səthlərə mikro zərbələr vuraraq zamanla çarx eroziyası, səs, vibrasiya və səmərəlilik itkisinə səbəb olur.

POMEKA olaraq, Grundfos, Wilo, Standart, Etna və Sumak nasoslarında kavitasiya risklərinin qarşısının necə alınacağını texniki olaraq izah edirik.

2. Kavitasiya Nədir? Fiziki Tərif

Kavitasiya, mayenin lokal təzyiqi buxarlanma təzyiqindən aşağı düşdükdə yaranır.
Bu zaman maye buxar fazasına keçir və qabarcıqlar əmələ gəlir.

Nasosun yüksək təzyiq sahələrində bu qabarcıqlar ani partlayaraq mikro şok dalğaları yaradır. Bu dalğalar əsasən çarxın uclarında zədələnməyə səbəb olur.

3. Kavitasiya Əlamətləri

• Qeyri-adi səs (daş və ya metal sürtünməsi kimi)
• Vibrasiya
• Debi və təzyiq azalması
• Həddindən artıq qızma
• Çarx zədələnməsi (çuxurlaşma)

Vaxtında aşkarlanmazsa, ciddi nasazlıqlara səbəb olur.

4. Kavitasiya Səbəbləri

• NPSH dəyərinin aşağı olması
• Yanlış nasos seçimi
• Uzun və dar emiş xətti
• Yüksək temperatur
• Maye səviyyəsinin aşağı olması

5. NPSH Nədir və Necə Hesablanır?

• NPSHa: Mövcud emiş təzyiqi
• NPSHr: Nasosun tələb etdiyi minimum dəyər

Formula:

NPSH = (P_atm − P_v) / (ρg) + h_s − h_f

👉 Şərt:
NPSHa > NPSHr

6. Riyazi Analiz

Bernoulli qanununa əsaslanır:

P1 + ½ρv1² + ρgh1 = P2 + ½ρv2² + ρgh2 + itkilər

Təzyiq azaldıqda buxar qabarcıqları yaranır.

7. Kavitasiya Zərərləri

• Metal eroziyası
• Səmərəlilik itkisi
• Səs və vibrasiya
• Podşipnik zədələnməsi

8. Qarşısının Alınması

Dizayn:

• Qısa emiş xətti
• Az itki

Seçim:

• Düzgün nasos seçimi

İstismar:

• Temperatur nəzarəti
• Stabil iş rejimi

9. Kavitasiya Növləri

• Giriş kavitasiya
• Qismən kavitasiya
• Santrifüj nasos kavitasiya

10. Müasir Aşkarlama

Grundfos və Wilo sistemləri sensorlarla erkən xəbərdarlıq verir.

11. Yardımçı Avadanlıqlar

• Hava çıxarma klapanı
• Vibrasiya kompensatoru
• Təzyiq tankı
• Filtr

12. Hesablama Nümunəsi

NPSHa = 4.27 m
NPSHr = 3.5 m → təhlükəsiz

13. Vizual Zədələr

• Bal pətəyi formalı çuxurlar
• Səth deformasiya
• Mil vibrasiyası

14. Enerji Effektinə Təsiri

• Səmərəlilik 10–20% azalır
• Enerji sərfi artır
• Xərclər yüksəlir

15. Marka Həlləri

• Grundfos → aşağı NPSH dizayn
• Wilo → ağıllı sistemlər
• Standart → paslanmaz çarx
• Etna & Sumak → iqtisadi həllər

16. Nəticə

Kavitasiya nasosların gizli düşmənidir.

Amma düzgün dizayn və seçimlə tam qarşısı alına bilər.

POMEKA:

• NPSH analiz edir
• Düzgün seçim təklif edir
• Texniki həllər təqdim edir

👉 POMEKA ilə sisteminizi qoruyun.