რა არის რეკავერის კოეფიციენტი RO სისტემებში?

რეკავერის კოეფიციენტი არის მაჩვენებელი, რომელიც აჩვენებს, რამდენად წარმოებს რევერსული ოსმოსის (RO) სისტემაში შესული წყლისგან სუფთა წყალი (პერმეატი).

სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ:

რეკავერის კოეფიციენტი აჩვენებს, რამდენად გარდაიქმნება საკვები წყალი გაწმენდილ წყლად.

RO სისტემებში საკვები წყალი იყოფა ორ ნაკადად:

1️⃣ პერმეატი (გაწმენდილი წყალი)
2️⃣ რეჯექტი / კონცენტრატი (ნარჩენი წყალი)

რეკავერის კოეფიციენტი გამოხატავს ურთიერთობას ამ ორ ნაკადს შორის.

რატომ არის მნიშვნელოვანი რეკავერის კოეფიციენტი?

რეკავერის კოეფიციენტი RO სისტემის დაპროექტებისას ერთ-ერთი ყველაზე კრიტიკული პარამეტრია.

არასწორმა რეკავერის შერჩევამ შეიძლება გამოიწვიოს შემდეგი პრობლემები:

• მემბრანის დაბინძურება
• სქეილინგი (კირქვის დალექვა)
• მემბრანის ხანგრძლივობის შემცირება
• დაბალი წარმოების სიმძლავრე

ამიტომ სამრეწველო RO სისტემების დაპროექტებისას რეკავერის კოეფიციენტი უნდა განისაზღვროს სწორად.

რეკავერის კოეფიციენტის გაანგარიშების ფორმულა

რეკავერის კოეფიციენტი გამოითვლება შემდეგი ფორმულით:

Recovery % = (პერმეატის ხარჯი / საკვები წყლის ხარჯი) × 100

სადაც:

Feed = სისტემაში შემავალი წყალი
Permeate = გაწმენდილი წყალი

რეკავერის გაანგარიშების მაგალითი

RO სისტემაში:

საკვები წყლის ხარჯი = 10 მ³/სთ
პერმეატის ხარჯი = 7 მ³/სთ

ფორმულის მიხედვით:

Recovery = (7/10) × 100

შედეგი:

Recovery = 70%

ამ შემთხვევაში სისტემის რეკავერის კოეფიციენტი 70%-ია.

ტიპური რეკავერის მაჩვენებლები სამრეწველო RO სისტემებში

რეკავერის კოეფიციენტი იცვლება წყლის ხარისხის მიხედვით.

ჩვეულებრივ პროექტდება შემდეგ დიაპაზონებში:

რაც უფრო მაღალია რეკავერის კოეფიციენტი, მით მეტია წყლის გამომუშავება, მაგრამ მით მეტია მემბრანაზე დატვირთვაც.

ფაქტორები, რომლებიც გავლენას ახდენენ რეკავერის კოეფიციენტზე

არსებობს ბევრი ფაქტორი, რომელიც განსაზღვრავს რეკავერის კოეფიციენტს.

1️⃣ საკვები წყლის ხარისხი

საკვები წყლის ხარისხი პირდაპირ გავლენას ახდენს რეკავერის კოეფიციენტზე.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შემდეგი პარამეტრები:

• TDS (Total Dissolved Solids)
• სისალე
• სილიციუმი
• ტუტიანობა
• SDI

მაღალი TDS მაჩვენებლის მქონე წყლებში რეკავერის კოეფიციენტი უნდა შენარჩუნდეს დაბალი.

2️⃣ მემბრანის ტიპი

RO სისტემებში გამოყენებული მემბრანის მოდელიც გავლენას ახდენს რეკავერის მაჩვენებელზე.

ბაზარზე ყველაზე ხშირად გამოყენებული მემბრანის მარკებია:

• Dow Filmtec
• Hydranautics
• Toray
• LG Chem
• Vontron

თითოეულ მემბრანას აქვს განსხვავებული სამუშაო ლიმიტები.

3️⃣ ანტისკალანტების გამოყენება

სქეილინგის წარმოქმნის თავიდან ასაცილებლად RO სისტემებში გამოიყენება ანტისკალანტური ქიმიკატები.

ანტისკალანტების გამოყენებამ შეიძლება გაზარდოს რეკავერის კოეფიციენტი.

სამრეწველო სისტემებში გამოყენებული ზოგიერთი ქიმიური მარკა:

• Genesys
• Avista
• Nalco
• BWA Water Additives

სწორი დოზირება პირდაპირ გავლენას ახდენს რეკავერის შესრულებაზე.

4️⃣ RO სისტემის დიზაინი

RO სისტემის დიზაინს დიდი გავლენა აქვს რეკავერზე.

მაგალითად:

• ერთსაფეხურიანი RO
• ორსაფეხურიანი RO
• სამსაფეხურიანი RO

სისტემებს განსხვავებული რეკავერის კოეფიციენტი აქვთ.

მრავალსაფეხურიან RO სისტემებს შეუძლიათ უფრო მაღალი რეკავერის მიღწევა.

მრავალსაფეხურიანი რეკავერი RO სისტემებში

სამრეწველო სისტემებში რეკავერის გასაზრდელად გამოიყენება მრავალსაფეხურიანი დიზაინი.

მაგალითი:

1-ლი საფეხური

Feed = 10 მ³/სთ
Permeate = 5 მ³/სთ

2-ე საფეხური

ნარჩენი წყალი ისევ ბრუნდება სისტემაში.

Permeate = 2 მ³/სთ

ჯამი

Permeate = 7 მ³/სთ

Recovery = 70%

ეს მეთოდი ზოგავს წყალს.

რა მოხდება, თუ რეკავერის კოეფიციენტი ძალიან მაღალია?

თუ რეკავერის კოეფიციენტი საჭიროზე მეტად გაიზრდება, შეიძლება წარმოიშვას შემდეგი პრობლემები:

• მემბრანის სქეილინგი
• მემბრანის ფაულინგი
• პერმეატის ხარისხის დაქვეითება
• მემბრანის ხანგრძლივობის შემცირება

ამიტომ სისტემის დაპროექტებისას უნდა განისაზღვროს ოპტიმალური რეკავერი.

რა მოხდება, თუ რეკავერის კოეფიციენტი ძალიან დაბალია?

თუ რეკავერი შერჩეულია ძალიან დაბალი:

• წყლის გამომუშავება მცირდება
• ნარჩენი წყლის რაოდენობა იზრდება
• ექსპლუატაციის ხარჯი იზრდება

ამიტომ უნდა დამყარდეს სწორი ბალანსი.

დაპროექტების მაგალითი სამრეწველო RO სისტემებისთვის

განვიხილოთ სამაგალითო RO სისტემა:

Feed = 20 მ³/სთ

Recovery = 65%

Permeate = 13 მ³/სთ

Reject = 7 მ³/სთ

ეს მაჩვენებლები ითვლება იდეალურად ბევრი სამრეწველო სისტემისთვის.

RO სისტემის დაპროექტებაში გამოყენებული პროგრამები

პროფესიონალურ RO სისტემის დაპროექტებაში გამოიყენება შემდეგი პროგრამები:

• ROSA (Dow)
• IMSDesign (Hydranautics)
• Toray DS
• LG Chem design software

ეს პროგრამები აოპტიმალურებს მემბრანის დიზაინსა და რეკავერის კოეფიციენტს.

დასკვნა

სამრეწველო RO სისტემებში რეკავერის კოეფიციენტი სისტემის ეფექტურობის განმსაზღვრელ ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან პარამეტრს წარმოადგენს.

სწორი რეკავერის კოეფიციენტის წყალობით:

• წყლის გამომუშავება იზრდება
• მემბრანის ხანგრძლივობა იზრდება
• ექსპლუატაციის ხარჯები მცირდება.

ამიტომ RO სისტემის დაპროექტებისას რეკავერის კოეფიციენტი ყოველთვის უნდა განისაზღვროს წყლის ანალიზისა და საინჟინრო გაანგარიშებების საფუძველზე.