Su yumuşatma sistemi, suyun içinde bulunan kalsiyum (Ca) ve magnezyum (Mg) iyonlarını uzaklaştırarak suyun sertliğini düşüren bir arıtma sistemidir.
Sert su;
kombi ve kazanlarda kireç oluşmasına
ısıtma sistemlerinde verim kaybına
tesisat tıkanmalarına
endüstriyel makinelerde arızalara
neden olabilir.
Bu yüzden birçok sistemde su yumuşatma cihazı kullanımı zorunludur.
Su sertliği, sudaki kalsiyum ve magnezyum minerallerinin miktarını ifade eder.
Genellikle şu birimlerle ölçülür:
ppm (mg/L)
Fransız sertliği (°fH)
Alman sertliği (°dH)
Örnek sertlik değerleri:
| Sertlik | Değer |
|---|---|
| Yumuşak su | 0 – 75 ppm |
| Orta sert su | 75 – 150 ppm |
| Sert su | 150 – 300 ppm |
| Çok sert su | 300 ppm + |
Türkiye’de birçok bölgede su sertliği oldukça yüksektir.
Su yumuşatma sistemleri iyon değişimi prensibi ile çalışır.
Sistemin içinde bulunan iyon değiştirici reçine, kalsiyum ve magnezyum iyonlarını tutar ve yerine sodyum iyonu verir.
Bu sayede suyun sertliği giderilmiş olur.
Sistem şu ana bileşenlerden oluşur:
reçine tankı
tuz tankı
kontrol valfi
dağıtım sistemi
Bir su yumuşatma cihazı seçerken üç temel parametre dikkate alınır.
1️⃣ Günlük su tüketimi
2️⃣ Su sertliği
3️⃣ Reçine kapasitesi
İlk olarak sistemin günlük su tüketimi belirlenir.
Genellikle kişi başına günlük tüketim:
150 – 200 litre
Örnek:
4 kişilik bir ev için:
4 × 200 litre = 800 litre/gün
Fabrika, otel veya hastanelerde tüketim çok daha yüksektir.
Bu nedenle proje bazlı hesap yapılmalıdır.
Su analizinde çıkan sertlik değeri hesaplama için kullanılır.
Örnek:
Su sertliği = 30 °fH
Su yumuşatma cihazlarının kapasitesi genellikle m³ × °fH olarak ifade edilir.
Genel hesap formülü şu şekildedir:
Kapasite = Günlük su tüketimi × Sertlik
Örnek:
Günlük tüketim: 0.8 m³
Sertlik: 30 °fH
0.8 × 30 = 24 m³°fH
Bu durumda yaklaşık 25 m³°fH kapasiteye sahip bir cihaz gerekir.
Su yumuşatma sistemlerinde reçine miktarı kapasiteyi belirler.
Genellikle:
| Reçine | Kapasite |
|---|---|
| 25 L | küçük ev |
| 50 L | villa |
| 75 L | küçük işletme |
| 100 L+ | endüstriyel |
Reçine miktarı arttıkça sistem kapasitesi de artar.
Doğru cihaz seçimi için şu kriterler önemlidir:
Cihazın sağlayabileceği maksimum su debisi.
Reçine belirli süre sonra tuz ile yenilenir.
Bu işlem rejenerasyon olarak adlandırılır.
Modern sistemlerde otomatik kontrol valfleri kullanılır.
En çok kullanılan valf markaları:
Runxin
Fleck
Clack
Su yumuşatma sistemleri çok geniş bir kullanım alanına sahiptir.
Başlıca kullanım alanları:
evler
oteller
hastaneler
endüstriyel tesisler
kazan sistemleri
çamaşırhaneler
gıda üretim tesisleri
Özellikle kazan ve buhar sistemlerinde su yumuşatma cihazı kritik öneme sahiptir.
Su yumuşatma sistemleri birçok avantaj sağlar.
Kireç oluşumunu engeller.
Isı transferi daha verimli olur.
Kombi ve kazan sistemleri korunur.
Sabun ve deterjan tüketimi azalır.
Su yumuşatma cihazı fiyatları şu faktörlere bağlıdır:
reçine miktarı
kontrol valfi
tank hacmi
sistem kapasitesi
Ev tipi sistemler daha uygun fiyatlıdır.
Endüstriyel sistemlerde maliyet daha yüksek olabilir.
Su yumuşatma sistemi hesaplaması doğru yapılmadığında sistem yetersiz kalabilir.
Doğru hesaplama için:
günlük su tüketimi
su sertliği
reçine kapasitesi
mutlaka dikkate alınmalıdır.
Bu sayede hem sistem verimli çalışır hem de uzun ömürlü olur.